DAGBOEK VAN DE HOOP deel 2 – vanaf dag 46

Copyright: Jan A. Baaijens, pastorale hulpverlening.

Inhoud deel 2

Dag 46. Overwinning op depressie, zoals bij Jakob

Dag 47. De depressieve verliezer Jakob

Dag 48. Depressiviteit: oorzaken en symptomen

Dag 49. Bedrieg jezelf niet, maar vertrouw op God

Dag 50. Jezus moet worden toegevoegd

Dag 51. Is er een oplossing voor het zondeprobleem?

Dag 46. Overwinning op depressie, zoals bij Jakob

Door aanhoudende problemen, spanningen en rouw kunnen we depressief worden.  Heb je bevrijding van zonden, verslaving en depressie nodig? Heb je ook te maken met rouw en gemis? In de levensgeschiedenis van Jakob liggen hierin veel geestelijke lessen. Wat kunnen we ervan leren? Waarom was Jakob vatbaar voor een langdurige depressie? Hoe werd zijn depressie uiteindelijk overwonnen?

De komende dagen in dit dagboek gaan over de lessen die we kunnen halen uit de levens van Jakob en Jozef.

Dat er bevrijding kwam van zijn zonden, verkeerde gedachten, rouw en depressiviteit had te maken met het genadig ingrijpen van God en met zijn zoon Jozef. In het leven van Jozef zie je een kenmerkend voorbeeld van Jezus. Als Jezus (weer) in je leven komt, kun je worden opgericht uit je rouw en depressiviteit. Het grondwoord van de naam Jozef is: ‘zal toevoegen’. Toen Jozef weer aan Jakob werd toegevoegd, was zijn depressie voorbij. Is Jezus al aan jouw leven toegevoegd?

Je ziet in het leven van aartsvader Jakob een langdurige geestelijke belasting. Hij was teleurgesteld en diep bedroefd omdat zijn zoon Jozef er niet meer was. Hij bleef maar rouwbedrijven. Er was bij hem duidelijk sprake van een depressie, die zo’n 22 jaar heeft geduurd.

Toen Jozef op 17-jarige leeftijd is weggevoerd naar Egypte, moet Jakob ongeveer 108 jaar oud zijn geweest. Pas op 130-jarige leeftijd werd Jakob getroost doordat Jozef weer in zijn leven terugkeerde.

Nadat Jakob door zijn oudste zonen was misleid met de bebloede mantel van Jozef, scheurde hij zijn kleren en werd hij in rouw gedompeld. Hij beweende zijn zoon en weigerde zich door zijn kinderen te laten troosten. We lezen in Gen. 37:35 dat hij daarbij zei: ’Voorzeker, ik zal treurend naar mijn zoon in het graf afdalen.’ In de Statenvertaling lezen we: ‘Want ik zal, rouw bedrijvende, tot mijn zoon in het graf neerdalen.’ Hij zegt te zullen rouwen tot aan zijn dood.

1. Herken je iets van de genoemde depressiviteit en rouw bij jezelf of anderen in je nabije omgeving?

2. Waardoor kan iemand ontroostbaar zijn en/of depressief blijven?

3. Hoe kan Jezus aan jouw leven worden toegevoegd en kun je Zijn aanwezigheid weer ervaren? Weet je ervan?

***

Dag 47. De depressieve verliezer Jakob

Teun Stortenbeker is medeoprichter en ex-directeur van Stichting De Hoop. Hij schrijft ons in zijn leerzame boek ‘Als Jozef je zoon is…’ over bevrijding uit familiepatronen, toen en nu. Hij haalt daarbij actuele geestelijke lessen uit de levens van Jakob en Jozef. Ik geef deze daarom ook door.

Toen zijn zonen naar Egypte gingen om koren te kopen, zat de angst er bij Jakob nog diep in. (Zie Gen. 42:4, 36, 38.) Hij komt in vers 36 tot de moedeloze uitspraak: ‘Al deze dingen zijn tegen mij!’

Teun Stortenbeker geeft aan: ‘Ik vind het meest triest van dit verhaal dat Jakob eigenlijk wordt teruggeworpen op zijn oude verongelijkte houding (…). Natuurlijk was hij ontroostbaar. Natuurlijk zou hij nooit meer dezelfde zijn. Maar om dan maar te zeggen: ‘Ik zal treuren om mijn zoon tot ik in het graf neerdaal,’ dat is weer zo’n uitspraak die een eigen leven gaat leiden. Daarmee sprak hij een vloek over zichzelf uit.’

Jakob had blijkbaar alle hoop had verloren. Het liegen en bedriegen was afgelopen. Jakob zei later tegen farao: ‘Het aantal van de jaren van mijn vreemdelingschap is honderddertig jaar. Weinig in getal en vol kwaad zijn mijn levensjaren geweest…’ (in Gen. 47:9).

Teun merkt op: ‘Jakob is de grote verliezer van het boek Genesis, de stamvader van Israël. Maar wat een zegen en een troost dat de ‘geschiedenis van Jakob’ de ‘geschiedenis van Jozef’ wordt.’ De geschiedenis van Jakob werd de geschiedenis van Jozef.

1. Hoe kun je ‘een vloek over jezelf uitspreken’, zoals Jakob deed?

2. Waarom hebben woorden kracht en moet je uitkijken wat je over jezelf en anderen zegt?

3. Wat denk je van de moedeloze uitspraken van Jakob, waardoor hij ontroostbaar bleek te zijn? Wat herken je ervan?

4. Hoe kan jouw geschiedenis de geschiedenis van Jezus worden?

***

Dag 48. Depressiviteit: oorzaken en symptomen

Door aanhoudende problemen kunnen we depressief worden. Heb je herstel van emotionele beschadigingen, negatieve gedachten en depressie nodig?

Er kan innerlijke pijn zijn door geleden onrecht. De gevolgen zijn dan meestal geestelijke beschadigingen, met angsten, boosheid, verdriet en depressiviteit. We willen daarom wat dieper ingaan op deze diepe innerlijke pijn, waarvoor geestelijk herstel nodig en mogelijk is.

Herken je jezelf in de volgende symptomen van depressiviteit: Droefgeestigheid, lusteloosheid, machteloosheid en hopeloosheid, angst en zorg, schuldgevoelens, boosheid, zelfbeklag, allerlei lichamelijke klachten.

De oorzaken kunnen zijn: teleurstelling, afwijzing, gebrek aan zelfrespect en ontevredenheid over jezelf, het niets kunnen doen tegen een ondraaglijke situatie (waarbij je het gevoel hebt, in de val te zitten), ziekte en biologische storingen. Bij een (langdurige) zware depressie kan naast pastorale hulp ook professionele geestelijke hulpverlening nodig zijn.

Depressie kan uitlopen in toorn, wrok en zelfbeklag. Wrok is een bitter gevoel wegens geleden onrecht, waarbij je wraak wilt nemen. Wrok kan een knagende worm in je binnenste worden. De bekende raadgever dr. Tim LaHaye verklaart ons, als er wrok bij is: ‘De fout van iemand die al te ontvankelijk is voor depressie ligt hierin, dat zijn denkpatroon teveel op zichzelf is gericht. Alles in het leven wordt kritisch bekeken van het eigen ik uit.’ Tim LaHaye geeft ons de volgende formule door:

‘Beledigd of gekwetst te zijn + toorn x zelfbeklag = depressie’.

Bij andere oorzaken en vormen van depressie hoeft dit niet zo te zijn!

In Spr. 18:14 wordt gevraagd wie een neerslachtige geest kan opbeuren. In Ps. 146:5 wordt aangegeven: ‘Welzalig is hij die de God van Jakob tot zijn hulp heeft, die zijn verwachting stelt op de HEERE, zijn God.’ In vers 9 zien we dat de HEERE opricht die gebogen zijn. Hij geneest die gebroken van hart zijn (Ps. 147:3. Jezus is gezalfd en gezonden om te genezen die gebroken van hart zijn (Luk. 4:18).

1. Herken de symptomen, oorzaken en formule van depressie in je leven?

2. Hoe kun je daarin op de God van Jakob vertrouwen?

3. Als gebroken van hart bent, wil je dan de scherven aan Jezus geven?

***

Dag 49. Bedrieg jezelf niet, maar vertrouw op God

Een bedrieger komt bedrogen uit met zichzelf. Jakob kon zichzelf niet ontworstelen uit zijn bedrieglijke aard (zijn neiging om te bedriegen). Hij verlangde wel naar de zegen van God, maar miste vaak het vertrouwen en het geduld om ‘de weg naar deze zegen’ aan God over te laten. Zijn eigen aandeel in het oplossen van zijn problemen bracht hem ellende. Hij wilde zelf de controle over zijn leven en goede toekomst behouden. Dit staat juist tegenover het geloof.

Geloven betekent: ‘je doen dragen’, je laten leiden en God het laten doen in je leven. Wacht dan maar gelovig en vertrouwend op de Heere… Hij zal het dan doen in je leven.

Alles wat je er zelf, in eigen kracht en inzicht aan wilt doen, werkt niet goed en zelfs wel averechts. Als je vast zit in het moeras van de zonde of van de depressie, moet je niet gaan draaien en keren en worstelen in de put; je zult er zodoende nog vaster in komen te zitten.

Je hebt dan hulp nodig van buitenaf en van Bovenaf. Jezus, de grote Bevrijder is het die je verlossing en bevrijding biedt! Hij is in onze diepste ellende gekomen om ons er uit op te halen. Je hebt hulp van Bovenaf nodig!

Vanaf het begin van zijn leven was de eerstgeboortezegen Jakob toegezegd. God doet wat Hij belooft. Het heeft echter lang geduurd voordat Jakob het alleen van God ging verwachten. Misschien herken je dat. Alles wat niet uit het geloof is, dat is zonde. Door eigen werken werk je jezelf dieper in de put.

Is Psalm 40:2-3 ook voor jou van toepassing? We lezen daar: ‘Lang heb ik de HEERE verwacht, en Hij boog Zich over mij heen en hoorde mijn geroep. Hij beurde mij op uit een kuil vol kolkend water, uit modderig slijk; Hij zette mijn voeten op een steenrots en gaf mij een vaste gang.’

Je ziet dat voor je als Jakob, de oude bedrieger, het bij de Jabbok van God verliest en de nieuwe naam Israël ontvangt (dat is Overwinnaar met God). Verderop komt de geschiedenis van Pniël in Gen. 32:24-31 aan de orde.

1. Ben je wel eens bedrogen uitgekomen met jezelf en je eigen handelen?

2. Hoe kun je jezelf dieper in de put werken?

3. Ben je ook uit het moeras van zonde of de put gehaald? Hoe dan wel?

4. Waarom kun je beter van God verwachten?

5. Wanneer sta je stevig op een rots en maak je een vaste gang?

***

Dag 50. Jezus moet worden toegevoegd

Zoals Jozef moest worden toegevoegd aan het leven van Jakob en zijn zonen, moet Jezus aan ons leven worden toegevoegd, om ons te redden en te bevrijden van zonde, geestelijke honger, ellende en depressie.

Jozef kreeg als onderkoning in Egypte zijn nieuwe naam ‘de Behouder van het leven’ (de Zafnath Paäneah). Ook hierin was een type of voorbeeld van de Heere Jezus. Jozef deelde als onderkoning het graan uit om veel mensen uit de hongersnood te redden. Hij werd als redder toegevoegd aan hen die toen in zijn nabije wereld in hongersnood verkeerden.

Ook wij dienen te worden toegevoegd aan het Koninkrijk van God. Als we tot geloof en bekering zijn gekomen, zijn we binnen Zijn rijk gekomen. Ons failliete bedrijf is dan als het ware overgenomen door het grote, wereldomvattende van God.

Is jouw failliete bedrijf al toegevoegd aan het Koninkrijk van God? Ben je betrokken bij de zaak van Jezus Christus?

Het is een zaak van genade, die onze verloren zaak overneemt.

Jezus en de Heilige Geest zijn daarin ‘zaakwaarnemer’. Hij neemt onze zaken waar en leidt ons door de Heilige Geest.

In het Grieks is dat een ‘Parakletos’. Je kunt dat vertalen met: Trooster, Helper, Advocaat, Voorspraak, Pleitbezorger, Zaakwaarnemer, Iemand die erbij geroepen is. Over zowel Jezus als de Heilige Geest (de andere Trooster) wordt gesproken in de Bijbel over een Parakleet.

Jozef was toen als ‘de Behouder van het leven’ ook een zaakwaarnemer, helper en trooster van zijn vader en broeders.

1.Welke toegevoegde waarde heeft Jezus in jouw leven?

2. Ben je geestelijke wel eens failliet geraakt? Hoe dan wel?

3. Hoe heb je Hem nodig als Trooster, Helper, Advocaat, Voorspraak, Pleitbezorger en Zaakwaarnemer?

***

Dag 51. Is er een oplossing voor het zondeprobleem?

We hebben te maken met de wetmatigheid van het kwaad en de geneigdheid tot zonde. De aantrekkingskracht van de zonde werkt als de zwaartekracht in de natuur. Je moet de zonde zien als een blok ijzer. Het is een wetmatigheid dat het geneigd is om te vallen. Op geen enkele wijze kun je dit zondeprobleem in eigen kracht oplossen. Deze wetmatigheid kan alleen maar worden opgeheven door er iets aan toe te voegen, namelijk de magneet van de genade.

Ook gelovigen hebben nog te maken met de strijd tegen de zonde en de geneigdheid tot zondigen. Je komt deze wetmatigheid van het kwaad tegen bij Paulus in Romeinen 7. Hij wilde goed doen, maar werd gehinderd door de zonde in hem, zoals hij aangeeft in vers 19: ‘Want het goede dat ik wil, doe ik niet, maar het kwade dat ik niet wil, dat doe ik.’ Hij voelde zich daarin gevangen (vers 23).

Door de genade van God en het geloof in Jezus kun je ervan worden bevrijd. Je kunt dat lezen in Rom. 7:24-25, waarin Paulus verklaard: ‘Ik ellendig mens, wie zal mij verlossen uit het lichaam van deze dood? Ik dank God, door Jezus Christus, onze Heere.’

De aantrekkingskracht van de zonde kan in ons leven worden opgeheven door de liefdevolle aantrekkingskracht van Jezus.

Het Hebreeuwse grondwoord voor Jozef is in Gen. 30:24 is ‘zal toevoegen’. Dat is het een heerlijke belofte geweest, wat later in het leven van Jakob is vervuld. Weet dat God ook Zijn beloften aan ons zal vervullen.

Als Jezus door genade en geloof aan je wordt toegevoegd, ben je aan Hem verbonden. Dan is ook jouw zondeprobleem in Hem opgelost.

1. Hoe kan ons zondeprobleem worden opgelost?

2. Welke strijd tegen de zonde heb je nog?

3. Wat herken je van Rom. 7:13-26?

4. Welke aantrekkingskracht heeft Jezus op je?

Dag 51.